De weelderige voortuin van schilder en tuinontwerper Wim
Waar ooit kiezels, twee bolvormige buxussen en een oprit van breuksteen lagen, groeit vandaag een mini-oase vol leven. Wim ontharde zijn voortuin in de Oogststraat in Berchem en telde er intussen al 110 verschillende diersoorten.
Wim groeide op in de groene Kempen, waar hij een schildersopleiding volgde. 35 jaar geleden streek hij neer in Antwerpen, aangetrokken door de dynamiek van de stad. Naast zijn werk als schilder ging hij een zevental jaar geleden ook aan de slag als ontwerper van ecologische tuinen. Vandaag combineert hij beide.
Zijn eigen voortuin ligt in de Oogststraat, op de grens van Berchem met Mortsel. Een monumentale zomereik aan de overkant van de straat herinnert er nog aan dat hier tot in de jaren '50 velden en bos te vinden waren.
Van parkeerplaats naar levende voortuin
Wim: "Toen we de woning 16 jaar geleden aankochten, bestond de voortuin uit kiezels, twee buxusbollen en een oprit van breuksteen. Handig als parkeerplaats voor onze wagen en camionette, maar er was niets verrassends aan."
De aanzet tot verandering kwam er toen het gezin de bedrijfswagen inruilde voor een elektrische bakfiets.
Wim: "Daardoor kwam er een parkeerplaats vrij, en dus veel ruimte voor een andere invulling. We begonnen met het uitbreken van de breukstenen en het verwijderen van de kiezels."
Voor het uitbreken van de verharde zones deed Wim beroep op een bevriende kraanman. De breukstenen kregen elders een tweede leven in stapelmuurtjes. Op de bestaande fundering kwamen stroken beton met een spatie van 8cm. Door dat karrenspoor te voorzien, kan de wagen nog altijd in de garage.
Wim: "In ruil voor het ontharden van een aantal vierkante meters kregen we van de stad Antwerpen een honderdtal planten, die perfect pasten tussen de voegen van deze stroken."
(lees verder onder de afbeeldingen)
110 dier- en insectensoorten geteld
Via de app Obsidentify houdt Wim bij wat er allemaal leeft in de tuin. Intussen telde hij al 110 verschillende insecten en dieren, waaronder enkele zeldzame en bedreigde soorten zoals de kever Mimela junii, de bruine metaalvlinder, het winterkoninkje, de zwartkop, de egel en de sperwer.
In de voortuin vind je horizontaal én verticaal groen. Een tiental soorten klimplanten nestelde zich aan de gevel, van klimhortensia, kamperfoelie en hop over chocoladerank, klimroos en klimop tot wilde wingerd, druif, kiwibes en bosrank.
Centraal vind je een valse christusdoorn, die samen met de klimplanten beschutting biedt aan de vele mussen. Tussen februari en eind oktober vind je steeds een andere plant in bloei, waardoor er bijna het hele jaar door voedsel is voor hommels en solitaire bijen. Nestkastjes, gierzwaluwkasten (momenteel wel bewoond door mussenkoppels), een waterschaal en verschillende insectenhotels maken het plaatje compleet.
Wim: "Mijn favoriete plek is bij mijn tekentafel aan het raam, met uitzicht op de voortuin. Zo sta ik in direct contact met wat er leeft in de tuin. Het klinkt misschien wreed, maar het is bijzonder spectaculair wanneer een sperwer op enkele meters afstand een mus te pakken krijgt. Daarnaast geniet ik er enorm van om enkele stappen in de tuin te zetten met mijn camera om hommels, sluipwespen en vlindersoorten vast te leggen."
Op sommige momenten waan je jezelf in een documentaire van David Attenborough.
Onderhoud: een halve dag per maand
Veel tijd vraagt de tuin niet.
Wim: "Vanaf het voorjaar kom je toe met een halve dag per maand. Snoeien en water geven zijn de twee voornaamste taken."
Eén keer per jaar snoeit Wim de klimplanten met een hoogtewerker - een machine die hij als schilder toch al af en toe nodig heeft.
Wim: "Dat kost 300 Ã 400 euro, maar de meerwaarde van het verticale groen - verkoeling, biodiversiteit, een mooi gevelbeeld - maakt dat ruimschoots goed."
Wim speelt zelfs met het idee om die drempel voor anderen te verlagen: een snoei-service met hoogtewerker aanbieden, zodat buren in dezelfde straat de huurkost van de machine kunnen delen.
Voor het ontharden en aanplanten van de voortuin maakte Wim in totaal al ongeveer 5.000 euro vrij. De grootste kosten waren de container voor de afvoer van het steenpuin, de kraan en kraanman, de af- en aanvoer van materialen, en de aankoop van bomen en planten.
(lees verder onder de afbeeldingen)
Tips voor wie zelf een stadstuin wil aanleggen
Wim geeft alvast enkele lessen mee voor wie zelf aan de slag wil:
- Bepaal eerst je uitgangspunten. Maak een plan en stel een budget voorop. "Ga zeker voor je doel. Je zal merken dat heel wat mensen enthousiast worden over jouw plannen."
- Plan een periode én een einddatum in. Zo kan je de werken zien vorderen en houd je zicht op het resultaat.
- Een boom geeft meteen structuur. "Informeer je wel goed op voorhand over de eigenschappen van de boom die je kiest. Ga voor een boom die past op jouw groene plek."
- Kies klimplanten met kennis van zaken. Ze kunnen een gevel snel fleurig maken, maar soorten als blauwe regen en wilde wingerd groeien zeer snel en zijn moeilijk in toom te houden.
- Winkels zoals Ecoflora en De Bloemerij hebben een mooi aanbod inheemse en ecologisch geteelde planten.
- Overweeg een bloemenweide als goedkoper alternatief voor vaste planten.
- Snoei je voortuin geregeld terug, zeker na een zware regenbui of storm, of wanneer planten over het voetpad beginnen te groeien. "Je wil goede vrienden blijven met je buren."
Wat Wim bijleerde
Wim: "Een groene voortuin doet veel mensen spontaan stilstaan en kijken. Een mooie voortuin maakt passanten gelukkig(er). Er is immers zoveel meer te zien wat planten- en dierenleven betreft. Zo'n voortuin brengt volgens mij de straat ook echt samen."
Door de hitte en langere droogteperiodes, stelde Wim vast dat één regenton niet meer volstaat: een extra ton of een waterreservoir in de kelder staat nog op de agenda.
En had hij deze aanleg nog niet gedaan? Dan zou Wim eerst de mogelijkheden voor gevelisolatie bekeken hebben vóór hij de klimplanten hun gang liet gaan. Om de woning toch te isoleren, overweegt hij isolatie binnenin. "Maar dat maakt het isoleren minder efficiënt."
(lees verder onder de afbeeldingen)
Zelf aan de slag
Heb je zelf een groene droom die je wil waarmaken? Aarzel niet langer! Breng een bezoek aan het EcoHuis Antwerpen of stel onze groenadviseurs jouw vraag. Wie weet komt jouw project in aanmerking voor de steun van de klimaatpremies.
Stel ons je vraag
Vul dit formulier in en we nemen zo snel als mogelijk contact met je op.
Vraag stellenSchrijf je in op de nieuwsbrief van Antwerpen voor Klimaat
Elke maand krijg je de nieuwtjes en activiteiten in je mailbox.
Inschrijven
Iets fout of onduidelijk in dit artikel